Varia's Top 10

Learning a language is not only about vocabulary, grammar or writing tests. To understand Polish, Poland and the Poles better, it’s good to try reading Polish literature, watching a Polish movie (even with English subtitles), listening to good Polish rock music or packing your rucksack and visiting Puszcza Białowieska and its European bisons. You can use our subjective top 10 list to help you with Polish films, TV shows, books, music and places. You’ll find here all that we know, like and recommend. :)

If you’re interested in other categories of Polish culture, we invite you to Varia. We’ll be happy to help you with that too. :)


FILMS

For connoisseurs
Popiół i diament (1958) – psychological drama
Do widzenia, do jutra (1960) – psychological drama
Nóż w wodzie (1961) – psychological drama
Potop (1974) – historical drama 
Ziemia Obiecana (1974) – historical drama
Człowiek z marmuru (1976), Człowiek z żelaza (1981) – political drama
Miś (1980) – comedy
Vabank (1981) – criminal comedy
Seksmisja (1983) – comedy
Trzy kolory (Niebieski, Czerwony, Biały) (1993, 1994, 1994) – psychological drama

For long winter evenings
Psy (1992) – crime thriller
Pianista (2002) – historical drama, biographical
Skazany na bluesa (2005) – music-drama
Plac Zbawiciela (2006) – drama
Ogród Luizy (2007) – romance-drama
33 sceny z życia (2008) – psychological drama
Ida (2013) – drama
Chce się żyć (2013) – drama
Bogowie (2014) – biographical drama
Miasto 44 (2014) – war-drama


Summer outdoor screenings
Killer (1997) – criminal comedy
Chłopaki nie płaczą (2000) – comedy, action
Dzień Świra (2002) – psychological comedy, drama
Vinci (2004) – criminal comedy
Nigdy w życiu (2004) – romantic comedy
Jasminum (2006) – comedy of manners
Testosteron (2007) – comedy
Lejdis (2008) – comedy
Rewers (2009) – black comedy
Listy do M (2011) – romantic comedy


TV SERIES

Wojna domowa (1965) – comedy
Polskie Drogi (1976) – war, social drama
Dom (1980) – social drama
Kariera Nikodema Dyzmy (1980) – costume, satire
Alternatywy 4 (1983) – comedy
Ekstradycja (1995) – crime, action
PitBull (2005) – action
Ranczo (2006) – comedy
Czas honoru (2008) – adventure, war
Rodzinka.pl (2011) – comedy


BOOKS

Classics
Jan Potocki: ‘Rękopis znaleziony w Saragossie’ – frame-tale novel (originally written in French :)).
Adam Mickiewicz: ‘Pan Tadeusz’ – epic poem, ‘Ballady i romanse’ – ballads (for advanced students :)).
Bolesław Prus: ‘Lalka’ – sociological novel.
Henryk Sienkiewicz: Trylogia (‘Ogniem i Mieczem’, ‘Potop’, ‘Pan Wołodyjowski’), ‘Quo Vadis’ – historical fiction (The Nobel Prize in Literature, 1905).
Joseph Conrad aka Józef Korzeniowski: ‘Jądro ciemności’ – short story (originally written in English :)).
Władysław Reymont: ‘Chłopi’ – realistic novel (The Nobel Prize in Literature, 1924).
Bruno Schulz: ‘Sklepy cynamonowe’ – short story.
Zofia Nałkowska: ‘Granica’ – psychological novel
Tadeusz Borowski: ‘Pożegnanie z Marią’ – short story.
Czesław Miłosz: ‘Zniewolony Umysł’ – nonfiction essay (The Nobel Prize in Literature, 1980).
Jarosław Iwaszkiewicz: Short stories – ‘Panny z Wilka’, ‘Ikar’, ‘Młyn nad Kamionną’, ‘Tatarak’.

Poetry: Bolesław Leśmian, Leopold Staff, Konstanty Ildefons Gałczyński, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Julian Tuwim, Wisława Szymborska, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Rafał Wojaczek, Marcin Świetlicki

Contemporary literature
Marek Hłasko: ‘Piękni dwudziestoletni’ - autobiography, ‘Pierwszy krok w chmurach’ – short stories.
Sławomir Mrożek: ‘Słoń’, ‘Wesele w Atomicach’ – short stories. 
Ryszard Kapuściński: ‘Cesarz’, ‘Szachinszach’, ‘Heban’ – reportage. 
Stanisław Lem: ‘Solaris’, ‘Cyberiada’ – science fiction.
Olga Tokarczuk: ‘Prawiek i inne czasy’, ‘Bieguni’ – novels. 
Andrzej Stasiuk: ‘Opowieści galicyjskie’ – short stories, ‘Jadąc do Babadag’ – memoir prose. 
Wojciech Tochman: ‘Jakbyś kamień jadła’ – reportage.
Andrzej Sapkowski: Saga about Wiedźmin – fantasy. 
Marek Krajewski: Crime novels about Eberhard Mock.
Zygmunt Miłoszewski: ‘Ziarno prawdy’ – crime novel. 



MUSIC BANDS (and their sample (and cool! :)) songs)

Rock / POP / Blues
Lady Pank: ‘Kryzysowa narzeczona’, ‘Zawsze tam gdzie Ty’, ‘Mniej niż zero’
Perfect: ‘Autobiografia’, ‘Chcemy być sobą’, ‘Kołysanka dla nieznajomej’
KULT: ‘Polska’, ‘Do Ani’, ‘Gdy nie ma dzieci’
T Love: ‘King’, ‘IV Liceum’, ‘Warszawa’
Wilki: ‘Baśka’, ‘Nie stało się nic’, ‘Urke’
Dżem: ‘Whisky’, ‘Wehikuł Czasu’, ‘Czerwony jak cegła’
HEY: ‘Teksański’, ‘[sic!]’, ‘Byłabym’
COMA: ‘Spadam’, ‘Leszek Żukowski’, ‘Sto tysięcy jednakowych miast’
IRA: ‘Bez Ciebie znikam’, ‘Ona jest ze snu’, ‘Nadzieja’
LemON: ‘Napraw’, ‘Będę z Tobą’, ‘Scarlett’

Alternative music / Folk music / Reggae 

Alternative music
Republika: ‘Biała flaga’, ‘Telefony’, ‘Odchodząc’
Myslovitz: ‘Długość dźwięku samotności’, ‘Dla Ciebie’, ‘Sprzedawcy marzeń’
Lao Che: ‘Godzina W’, ‘Przebicie do Śródmieścia’, ‘Hydropiekłowstąpienie’

Folk music
Kapela ze Wsi Warszawa: ‘Pada deszczyk’, ‘Do Ciebie Kasiuniu’, ‘Zagrajcie muzykanty’
Brathanki: ‘Czerwone korale’, ‘W kinie w Lublinie’, ‘Gdzie ten który powie mi’
Golec uOrkiestra: ‘Pędzą konie’, ‘Crazy is my life’, ‘Ściernisko’
Enej: ‘Skrzydlate ręce’, ‘Lili’, ‘Kamień z napisem love’

Reggae
Vavamuffin: ‘Jah jest prezydentem’, ‘Bless’, ‘Paramonov’
Habakuk: ‘Rozczochrany łeb’, ‘Rasta trans’, ‘Słoik’
Jamal: ‘Peron’, ‘Policeman’, ‘Kiedyś będzie nas więcej’


POPULAR MUSIC ARTISTS

Maria Peszek: ‘Rosół’, ‘Muchomory’, ‘Moje miasto’
Monika Brodka: ‘Granda’, ‘Varsovie’, ‘Dancing shoes’
Mela Koteluk: ‘Melodia ulotna’, ‘Spadochron’, ‘Fastrygi’
Czesław Śpiewa: ‘Maszyna do świerkania’, ‘Żaba tonie w betonie’, ‘Krucha blondynka’
Andrzej ‘Piasek’ Piaseczny: ‘Budzikom śmierć’, ‘Imię deszczu’, ‘Chodź, przytul, przebacz’
Kayah: ‘Supermenka’, ‘Na językach’, ‘Nie ma, nie ma Ciebie’
Edyta Górniak: ‘Jestem kobietą’, ‘Nie proszę o więcej’, ‘To nie ja’
Ania Dąbrowska: ‘Tego chciałam’, ‘Bang, bang’, ‘Nigdy nie mów nigdy’
Dawid Podsiadło: ‘Trójkąty i kwadraty’, ‘No’, ‘Nieznajomy’
Kamil Bednarek: ‘Cisza’, ‘Dni, których jeszcze nie znamy’, ‘Chwile jak te’


PLACES IN POLAND

Mazury – also known as the Land of a Thousand Lakes. A paradise for the fans of water sports.  
Bieszczady – considered one of the wildest corners of Poland. When in Bieszczady, you can expect to see picturesque mountain pastures and… trendy pubs often visited by trappers and local artists.  
Tatry – the highest mountain range in Poland. A must-go destination for the fans of hiking and winter sports. Worth visiting in the spring when it’s less crowded with tourists and while the valleys are full of blooming crocuses…
Półwysep Helski – the narrowest part of Poland. You are surrounded by Morze Baltyckie form both sides while travelling by car or train.
Łeba – a well-known resort and fishing port. The main attraction is Słowiński Park Narodowy with its moving sand dunes. We guarantee that you’ll feel like the Saharans there. 
Jura Krakowsko-Częstochowska – the favaourite place of the climbing and extreme sports fans. It’s famous for its beautiful landscape and medieval castles and strongholds (Szlak Orlich Gniazd). 
Dolny Śląsk – the jewel in the tourist crown: castles, palaces, gold mine (even the uranium mine!), mountains, waterfalls, extinct volcanoes… You have to visit Dolina Pałaców i Ogrodów in Kotlina Jelenigórska, go hiking in Góry Stołowe (the unique European mountains with the amazing plated structure) and feel the atmosphere of the ancient times in the castles in Bolkowie, Kliczkowie or Książ. 
Puszcza Białowieska – the last fragment of the old-growth European forests inhabited by likeable European bisons.  Since 1979 Białowieski Part Narodowy has been present on the UNESCO World Heritage Site list. 
Bagna Biebrzańskie – a sanctuary for more than 300 bird species and the best place for ornithologists. Biebrza flowing through Biebrzański Park Narodowy is a popular place for canoeing. 
Roztocze – rustic and charming range of hills in east-central Poland. This is a perfect place to go on an expedition! You can feel here the allure of the Polish countryside and forget all your problems while travelling across the endless green tracts (on foot, by bike or canoe)…

Cities: Warszawa, Trójmiasto, Szczecin, Wrocław, Poznań, Toruń, Łódź, Zakopane, Kazimierz nad Wisłą, Zamość…

...and of course Krakow :) – no recommendations needed.